1
00:00:05,015 --> 00:00:07,880
Witam was wszystkich
serdecznie na spotkaniu,

2
00:00:07,960 --> 00:00:11,760
na którym będziemy rozmawiać
o pracy z różnorodnością

3
00:00:11,840 --> 00:00:14,840
i neuroróżnorodnością
na Slot Art Festivalu.

4
00:00:14,920 --> 00:00:19,400
Ja się nazywam Joanna Rzepka,
jestem artystką wizualną, kuratorką

5
00:00:19,480 --> 00:00:25,200
i edukatorką i od ponad 20 lat działam
na styku sztuki, edukacji i kultury,

6
00:00:25,280 --> 00:00:31,720
a obecnie skupiam się na działaniach
związanych z neuroróżnorodnością,

7
00:00:31,800 --> 00:00:35,840
dostępnością i staram się sprawiać,
aby miejsca, wydarzenia,

8
00:00:35,920 --> 00:00:40,640
festiwale były bardziej przyjazne
dla osób neuroróżnorodnych,

9
00:00:40,720 --> 00:00:45,400
czyli jak za chwilę się dowiemy,
właściwie dla nas wszystkich. A ze Slotem

10
00:00:45,480 --> 00:00:50,320
jestem związana od kilkunastu lat,
współtworząc go w bardzo różnych rolach,

11
00:00:51,400 --> 00:00:57,960
co roku starając się trochę zmieniać
moją aktywność, żeby się nie nudzić. [lekki śmiech]

12
00:00:58,708 --> 00:01:02,561
O czym dzisiaj będziemy rozmawiać?
Na wstępie opowiem trochę o tym,

13
00:01:02,640 --> 00:01:08,040
czym jest różnorodność, jak ją możemy
postrzegać, a czym jest neuroróżnorodność.

14
00:01:08,120 --> 00:01:13,240
Zadamy sobie pytanie i zastanowimy się,
czy takie pojęcie jak norma istnieje

15
00:01:13,320 --> 00:01:17,200
i skąd się wzięło.
Przyjrzymy się, jak to jest,

16
00:01:17,280 --> 00:01:23,600
że te same sytuacje mogą powodować różne
reakcje. Przyjrzymy się zachowaniom,

17
00:01:23,680 --> 00:01:30,360
które mogą sprawiać problemy w naszych
ekipach i pomyślimy nad rozwiązaniami.

18
00:01:30,440 --> 00:01:34,080
A na koniec udzielę wam kilku dobrych rad,

19
00:01:35,000 --> 00:01:39,160
które oczywiście możecie
przyjąć albo i nie.

20
00:01:39,413 --> 00:01:46,480
Więc tak. Przyjeżdżając na Slot Art Festival,
zjeżdżamy się z bardzo różnych miejsc,

21
00:01:46,560 --> 00:01:51,680
środowisk, z wielu kultur też.
Różnimy się między sobą

22
00:01:51,760 --> 00:01:58,600
i będziemy ze sobą spędzać wspólnie
kilka dni, ale także razem pracować.

23
00:01:58,680 --> 00:02:04,480
I to naturalne jest,
że różnimy się między sobą

24
00:02:04,560 --> 00:02:09,880
wiekiem, doświadczeniem, tożsamością
płciową, zdrowiem, sprawnością fizyczną,

25
00:02:09,960 --> 00:02:14,040
która wpływa na naszą pracę,
naszym pochodzeniem i kulturą,

26
00:02:14,120 --> 00:02:18,800
sytuacją życiową i materialną,
osobowością i temperamentem,

27
00:02:18,880 --> 00:02:23,480
sposobem komunikacji, naszą kondycją
psychiczną, z którą przyjeżdżamy,

28
00:02:23,560 --> 00:02:26,920
ale która też się zmienia
w trakcie festiwalu,

29
00:02:27,000 --> 00:02:33,200
a także zmiennym sposobem
odbierania i przetwarzania świata.

30
00:02:34,560 --> 00:02:37,760
Wiele różnic widać na pierwszy rzut oka,

31
00:02:38,600 --> 00:02:45,120
wywieramy na sobie nawzajem
to pierwsze wrażenie. Ale inne różnice,

32
00:02:46,720 --> 00:02:52,400
które są związane z wychowaniem, kulturą,
wcześniejszymi doświadczeniami, sytuacją

33
00:02:52,480 --> 00:02:58,640
życiową czy warunkami, w jakich ktoś
dorastał, mogą nie być widoczne od razu.

34
00:03:01,840 --> 00:03:06,280
Ale mogą bardzo wyraźnie wpływać
na to, jak funkcjonujemy w grupie,

35
00:03:06,360 --> 00:03:09,040
jak się komunikujemy, jaką mamy ekspresję,

36
00:03:10,080 --> 00:03:13,840
na to, czy utrzymujemy
na przykład kontakt wzrokowy,

37
00:03:13,920 --> 00:03:18,800
jaki mamy stosunek do hierarchii,
jak się odnajdujemy w grupie,

38
00:03:18,880 --> 00:03:23,560
czy wolimy relacje
bardziej takie partnerskie,

39
00:03:23,640 --> 00:03:29,840
czy traktujemy szefa ekipy
jako kogoś nieomylnego.

40
00:03:29,920 --> 00:03:35,320
Wpływa to też na nasz sposób
regulowania kontaktu fizycznego.

41
00:03:35,400 --> 00:03:41,520
Jedni utrzymują większy dystans,
inni akceptują dotyk, przytulanie,

42
00:03:41,600 --> 00:03:46,560
zmniejszają ten dystans.
Nasze podejście do jedzenia i odpoczynku:

43
00:03:46,640 --> 00:03:51,680
jedni stawiają to na pierwszym miejscu,
inni odkładają na później.

44
00:03:51,760 --> 00:03:54,560
Nasze poczucie czasu i punktualność –

45
00:03:56,640 --> 00:04:01,080
nasze podejście do tego bardzo się różni.
I warto pamiętać o tym,

46
00:04:01,160 --> 00:04:05,720
że często oceniamy zachowania innych
przez pryzmat własnych doświadczeń,

47
00:04:05,800 --> 00:04:11,840
tymczasem to, co dla nas jest oczywiste,
dla kogoś innego może być zupełnie nowe

48
00:04:11,920 --> 00:04:17,960
albo trudne, bo na Slot niektóre
osoby przyjeżdżają po raz pierwszy,

49
00:04:18,040 --> 00:04:24,240
może to być ich pierwszy pobyt poza domem,
pierwsze doświadczenie pracy,

50
00:04:24,320 --> 00:04:29,440
a wiele osób z nas,
szczególnie osób „szejkowskich”,

51
00:04:29,520 --> 00:04:34,960
jest na Slocie któryś raz z kolei,

52
00:04:35,040 --> 00:04:41,600
przyjeżdżają nawet kilkadziesiąt
lat z rzędu [lekki śmiech] i wtedy doskonale wiemy,

53
00:04:41,680 --> 00:04:46,840
czego się spodziewać, jak to wszystko
działa i jak ze sobą współpracować.

54
00:04:46,920 --> 00:04:53,000
W kontekście różnorodności często pojawia
się też pojęcie neuroróżnorodności.

55
00:04:53,080 --> 00:04:57,360
Jest to naturalna różnorodność
ludzkich mózgów i tego,

56
00:04:57,440 --> 00:05:02,280
jak działają nasze układy nerwowe.
Obejmuje ona zarówno osoby neurotypowe,

57
00:05:02,360 --> 00:05:06,840
czyli te, które funkcjonują według
jakiejś większościowej normy,

58
00:05:06,920 --> 00:05:12,200
jak i osoby neuroatypowe, które mogą
mieć inne wzorce myślenia, zachowania.

59
00:05:13,400 --> 00:05:18,400
Według takich kryteriów
diagnostycznych neuroatypowość

60
00:05:18,480 --> 00:05:21,120
to jest bycie w spektrum autyzmu,

61
00:05:21,200 --> 00:05:27,000
spektrum ADHD, dysleksja,
dyspraksja czy zespół Tourette'a.

62
00:05:27,080 --> 00:05:31,120
Neuroatypowość może wpływać
na wiele codziennych zachowań,

63
00:05:31,200 --> 00:05:36,880
które można łatwo błędnie zinterpretować.

64
00:05:36,960 --> 00:05:40,600
Różnice mogą być widoczne np.
w sposobie komunikacji.

65
00:05:41,880 --> 00:05:46,440
Niektóre osoby autystyczne komunikują
się bardzo bezpośrednio i konkretnie,

66
00:05:46,520 --> 00:05:50,720
mogą pomijać zwroty grzecznościowe
czy komunikacyjne wypełniacze,

67
00:05:51,800 --> 00:05:56,800
ponieważ skupiają się przede wszystkim
na przekazaniu informacji. Mogą też

68
00:05:58,560 --> 00:06:02,800
nie rozumieć metafor
i nie wyczuwać ironii.

69
00:06:02,880 --> 00:06:07,360
Z kolei część osób z ADHD może
mówić szybko, wielowątkowo,

70
00:06:07,440 --> 00:06:11,440
przeskakiwać między tematami,
nie skupiać się na jednym,

71
00:06:11,520 --> 00:06:15,520
ale też wchodzić innym rozmówcom w zdanie.

72
00:06:16,480 --> 00:06:21,240
Niekoniecznie jest to niegrzeczność
czy brak dobrego wychowania z domu,

73
00:06:21,320 --> 00:06:24,240
ale na przykład duży stres związany z tym,

74
00:06:24,320 --> 00:06:30,680
że ta osoba obawia się,
że zapomni o bardzo ważnych informacjach.

75
00:06:30,760 --> 00:06:34,960
Neuroatypowość może też wpływać
na sposób regulowania emocji.

76
00:06:35,040 --> 00:06:38,760
Niektóre osoby odczuwają emocje
o wiele bardziej intensywnie.

77
00:06:38,840 --> 00:06:42,120
Zmienia się to w zależności
też od kontekstu sytuacji.

78
00:06:43,120 --> 00:06:49,920
Reagują impulsywnie i potrzebują
więcej czasu, aby z tych emocji zejść

79
00:06:50,000 --> 00:06:55,720
i wrócić do tematu.
U części osób neuroatypowych pojawia

80
00:06:55,800 --> 00:07:01,440
się też bardzo wysoka wrażliwość
na odrzucenie, krytykę

81
00:07:02,640 --> 00:07:06,120
i nawet niewielka uwaga

82
00:07:06,200 --> 00:07:13,040
może zostać odebrana jako
bolesna i spowodować wycofanie,

83
00:07:13,120 --> 00:07:18,720
czy uruchomić bardzo silne emocje.

84
00:07:18,800 --> 00:07:25,080
W takim razie, czy coś

85
00:07:25,160 --> 00:07:30,680
takiego jak norma istnieje? Wydaje mi się,
że szczególnie w naszej sytuacji warto

86
00:07:30,760 --> 00:07:34,800
przyjąć, że norma jest przede wszystkim
takim narzędziem statystycznym

87
00:07:34,880 --> 00:07:40,200
i nie oznacza tego, że ktoś jest lepszy
lub gorszy, właściwy lub niewłaściwy,

88
00:07:40,280 --> 00:07:45,280
wartościowy czy mniej wartościowy
i to, co w jednej grupie jest normalne,

89
00:07:45,360 --> 00:07:50,800
w innej może być nietypowe i zmienia
się to w zależności od kontekstu,

90
00:07:52,280 --> 00:07:58,920
miejsca, czasu, kultury. Myślę, że warto
podać taki przykład, jak kontakt wzrokowy.

91
00:07:59,000 --> 00:08:04,480
W naszej kulturze, w Polsce kontakt
wzrokowy często jest kojarzony ze

92
00:08:04,560 --> 00:08:10,320
szczerością, szacunkiem, a jego brak bywa
odbierany jako niegrzeczność lub brak

93
00:08:10,400 --> 00:08:15,520
zainteresowania. Za to w niektórych
krajach Azji Wschodniej długie patrzenie

94
00:08:15,600 --> 00:08:20,080
komuś w oczy może być uznawane
za zbyt bezpośrednie i nieuprzejme.

95
00:08:20,160 --> 00:08:23,880
Za to dla wielu osób głuchych
i słabosłyszących kontakt

96
00:08:23,960 --> 00:08:30,360
wzrokowy jest ważnym elementem
komunikacji, ponieważ właśnie z ruchu

97
00:08:30,440 --> 00:08:34,000
ust, z komunikacji ciałem,

98
00:08:34,080 --> 00:08:39,920
komunikacji niewerbalnej odczytują
wiele informacji, a dla osób

99
00:08:40,000 --> 00:08:45,360
w spektrum autyzmu kontakt
wzrokowy może być bardzo silnie

100
00:08:45,440 --> 00:08:49,480
przeciążający i utrudniać
skupienie na rozmowie.

101
00:08:49,560 --> 00:08:54,920
Czyli to samo zachowanie może
oznaczać zaangażowanie, dyskomfort

102
00:08:55,000 --> 00:09:00,760
lub przeciążenie. W takim razie,
a jeszcze mam tutaj dwa przykłady,

103
00:09:01,960 --> 00:09:07,640
czyli jeżeli z jakiegoś powodu
znajdziemy się w społeczności Głuchych

104
00:09:07,720 --> 00:09:13,960
jako osoby słyszące, to nie większość,
która komunikuje się w polskim języku

105
00:09:14,040 --> 00:09:18,520
migowym będzie odbiegać od tak
zwanej normy, ale to osoba

106
00:09:18,600 --> 00:09:24,640
słysząca, która nie zna polskiego języka
migowego, będzie stanowić mniejszość

107
00:09:24,720 --> 00:09:28,320
i będzie potrzebowała
wsparcia w komunikacji.

108
00:09:28,400 --> 00:09:34,320
I może dwa przykłady slotowe.
W ekipie technicznej normą może być duża

109
00:09:34,400 --> 00:09:40,080
zmienność zadań, bardzo szybkie
podejmowanie decyzji i komunikacja

110
00:09:40,160 --> 00:09:45,720
bardzo bezpośrednia, za to w ekipie
warsztatowej bardziej skupiamy

111
00:09:45,800 --> 00:09:51,080
się na relacjach, na dłuższej rozmowie
i na wspólnym konsultowaniu decyzji.

112
00:09:51,160 --> 00:09:54,720
I tak naprawdę wszyscy
funkcjonujemy w jakimś spektrum.

113
00:09:54,800 --> 00:09:59,160
W zależności od sytuacji,
na przykład w domu, w pracy, na wakacjach

114
00:09:59,240 --> 00:10:03,920
możemy różnie odczuwać potrzebę
kontaktu z ludźmi, wrażliwość na hałas

115
00:10:04,000 --> 00:10:10,200
i potrzeby planu. Na przykład w domu
lubimy skupić się na kontakcie

116
00:10:10,280 --> 00:10:15,160
bezpośrednim z naszymi bliskimi,
w pracy skupiamy się na zadaniach

117
00:10:15,240 --> 00:10:21,240
i nie wchodzimy w interakcje z osobami,
nie przyjaźnimy się z nimi,

118
00:10:21,320 --> 00:10:26,160
a na wakacjach to już w ogóle lubimy się
zaszyć w lesie i odciąć od wszystkich.

119
00:10:26,240 --> 00:10:30,520
I niecodzienne warunki,
takie jak stres, hałas, niewyspanie,

120
00:10:30,600 --> 00:10:35,920
tłum czy nowe sytuacje właśnie
w przypadku naszego pobytu

121
00:10:36,000 --> 00:10:42,640
na festiwalu mogą wyrzucać nas poza
naszą dobrze znaną, rozpoznaną normę

122
00:10:42,720 --> 00:10:47,880
i wtedy osoby bardzo towarzyskie
mogą zacząć unikać ludzi,

123
00:10:47,960 --> 00:10:54,200
osoby świetnie zorganizowane mogą
zacząć mieć problemy z koncentracją,

124
00:10:54,280 --> 00:10:58,360
osoby spokojne mogą reagować
bardziej impulsywnie,

125
00:10:58,440 --> 00:11:03,760
a osoba samodzielna może
potrzebować więcej wsparcia.

126
00:11:03,840 --> 00:11:09,360
I na te same sytuacje
możemy reagować inaczej,

127
00:11:09,440 --> 00:11:16,000
czyli na przykład będąc na koncercie,
jedna osoba może się świetnie

128
00:11:16,080 --> 00:11:23,040
bawić, a po koncercie mieć jeszcze więcej
energii, nakręcić się tym doświadczeniem.

129
00:11:23,120 --> 00:11:28,240
Druga osoba po godzinie,
a może nawet po kilku minutach,

130
00:11:28,320 --> 00:11:34,680
nasyci się i potrzebuje wyjść.
Potrzebuje doświadczyć ciszy i odpoczynku.

131
00:11:34,760 --> 00:11:40,240
Trzecia wytrzyma koncert,
świetnie się bawi, ale następnego dnia

132
00:11:40,320 --> 00:11:46,200
jest wyczerpana, ma trudności ze
skupieniem, musi to odchorować.

133
00:11:46,280 --> 00:11:52,640
A czwarta osoba już w trakcie
koncertu może stać się drażliwa

134
00:11:52,720 --> 00:11:56,880
i reagować bardziej
emocjonalnie niż zwykle

135
00:11:56,960 --> 00:12:03,640
i niekoniecznie tę trudność rozpoznawać
w czasie rzeczywistym. I tak,

136
00:12:04,640 --> 00:12:11,240
myślę, że tych różnic między nami,

137
00:12:11,320 --> 00:12:14,640
ale też tych różnic w naszych
indywidualnych zachowaniach

138
00:12:14,720 --> 00:12:19,280
jest tak wiele, że my,
jako osoby szefujące różnym ekipom,

139
00:12:19,360 --> 00:12:25,320
odpowiadające za współpracę
i zarządzające pracą bardzo wielu osób,

140
00:12:25,400 --> 00:12:28,960
powinniśmy przyjąć takie
trzy najważniejsze zasady.

141
00:12:29,040 --> 00:12:32,880
Czyli pierwsza to nie znamy
całej historii drugiej osoby.

142
00:12:32,960 --> 00:12:37,680
Nie wiemy skąd przyjechała,
co zostawiła za sobą, co zostawiła w domu,

143
00:12:37,760 --> 00:12:42,920
co przywozi ze sobą na Slot,
a także jak zmieniają

144
00:12:43,000 --> 00:12:46,280
się jej doświadczenia
i reakcje w trakcie festiwalu.

145
00:12:46,360 --> 00:12:49,520
Druga zasada to nie
diagnozujemy i nie oceniamy,

146
00:12:49,600 --> 00:12:53,680
ponieważ po prostu nie mamy
do tego kompetencji, pełnej wiedzy

147
00:12:53,760 --> 00:12:56,640
i właściwie nie jest to potrzebne.

148
00:12:56,720 --> 00:13:02,400
A trzecia, myślę,
że w przypadku Slotu wyjątkowo łatwa

149
00:13:02,480 --> 00:13:08,600
do zastosowania, to zakładamy jedną rzecz,
zakładamy, że wszyscy mamy dobre

150
00:13:08,680 --> 00:13:13,160
intencje i przyjechaliśmy
na Slot po to, żeby pracować,

151
00:13:13,240 --> 00:13:18,320
żeby współpracować i żeby wykonać
nasze zadania jak najlepiej.

152
00:13:18,400 --> 00:13:22,840
Podczas naszego ostatniego spotkania
kilka miesięcy temu poprosiłam was

153
00:13:22,920 --> 00:13:27,360
o wypisanie potencjalnych
trudności lub realnych trudności,

154
00:13:27,440 --> 00:13:31,800
jakie spotykacie w swoich
ekipach we współpracy z osobami.

155
00:13:31,880 --> 00:13:37,080
Zebrałam te informacje i podzieliłam
na pięć obszarów komunikacji.

156
00:13:37,160 --> 00:13:42,120
Pierwszy to jest komunikacja i relacje,
czyli to jak rozmawiamy,

157
00:13:42,200 --> 00:13:45,240
jak budujemy relacje
i uczestniczymy w życiu grupy.

158
00:13:48,080 --> 00:13:55,080
I w naszych ekipach możemy spotkać
takie trudności, które wymienialiście,

159
00:13:55,160 --> 00:14:00,640
czyli na przykład są wśród nas osoby,
które nie odzywają się na spotkaniach

160
00:14:00,720 --> 00:14:05,400
i tak naprawdę nie wiemy dlaczego,
czy nie angażują się,

161
00:14:05,480 --> 00:14:11,160
czy ignorują nasze polecenia,
możemy się tutaj bardzo dużo domyślać.

162
00:14:11,240 --> 00:14:16,400
Są osoby,
które zadają bardzo dużo pytań, są,

163
00:14:16,480 --> 00:14:23,480
które ciągle proszą o doprecyzowanie,
które mówią bardzo dużo lub przerywają

164
00:14:23,560 --> 00:14:28,400
innym, komunikują się bardzo bezpośrednio,
co może być trudne,

165
00:14:28,480 --> 00:14:33,760
nie używają zwrotów grzecznościowych,
nie jesteśmy do tego przyzwyczajeni.

166
00:14:34,760 --> 00:14:39,360
Są też osoby, które łatwo się obrażają,
ale też takie,

167
00:14:39,440 --> 00:14:45,520
które nie wyczuwają żartów i ironii,
nie patrzą w oczy podczas rozmowy

168
00:14:45,600 --> 00:14:50,640
albo notorycznie nie zapamiętują
imion lub nawet twarzy osób,

169
00:14:50,720 --> 00:14:54,080
z którymi współpracują,
które spotykają po raz kolejny.

170
00:14:54,920 --> 00:15:01,160
Drugi obszar to organizacja,
czas i zadania, czyli jak planujemy

171
00:15:01,240 --> 00:15:05,680
i zapamiętujemy informacje
i realizujemy obowiązki.

172
00:15:05,760 --> 00:15:12,240
W każdej ekipie znajdą się osoby,
które zapominają polecenia i ustalenia,

173
00:15:12,320 --> 00:15:15,840
gubią rzeczy albo ciągle czegoś szukają.

174
00:15:15,920 --> 00:15:20,440
Są też osoby,
które zaczynają zadania, ale mają duży

175
00:15:20,520 --> 00:15:26,440
problem z ich zakończeniem,
przeskakują z tematu w temat.

176
00:15:26,520 --> 00:15:31,640
Potrzebują ciągle dopytać,
potrzebują szczegółowych instrukcji

177
00:15:31,720 --> 00:15:36,800
albo to jest temat, który często się
pojawia, regularnie się spóźniają

178
00:15:36,880 --> 00:15:41,240
lub nie przychodzą na ustalone spotkania.
I źle oceniają czas

179
00:15:41,320 --> 00:15:47,280
potrzebny na wykonanie zadania, przez
co zajmuje im to o wiele więcej czasu,

180
00:15:47,360 --> 00:15:53,520
na przykład źle sobie też rozdzielają te
zadania czy obowiązki, popełniają dużo

181
00:15:53,600 --> 00:15:58,200
drobnych błędów lub nadmiernie
skupiają się na szczegółach.

182
00:15:58,280 --> 00:16:03,160
Trzeci obszar to emocje i informacje
zwrotne, jak okazujemy emocje,

183
00:16:03,240 --> 00:16:07,720
jak reagujemy na stres, konflikty,
krytykę i niepowodzenia.

184
00:16:07,800 --> 00:16:13,080
I tak jak wcześniej wspominałam, są osoby,
które bardzo mocno przeżywają krytykę

185
00:16:13,160 --> 00:16:19,640
i niepowodzenia,
bardzo mocno reagują na informacje

186
00:16:19,720 --> 00:16:24,440
zwrotne i wśród osób
neuroatypowych może być tak,

187
00:16:24,520 --> 00:16:30,320
że nawet pozytywna informacja
zwrotna może wywołać stres

188
00:16:30,400 --> 00:16:35,520
i niepewność. Po konflikcie osoby potrafią

189
00:16:35,600 --> 00:16:41,000
bardzo długo wracać do rozmowy.
Po wycofaniu

190
00:16:41,080 --> 00:16:47,520
się do rozwiązywania problemów potrzebują
na to o wiele więcej czasu niż inne.

191
00:16:48,680 --> 00:16:52,440
Jest to związane m.in.
z innym przetwarzaniem

192
00:16:52,520 --> 00:16:57,760
neuroprzekaźników albo reagują
silniej emocjonalnie niż inni.

193
00:16:57,840 --> 00:17:01,640
Biorą wiele rzeczy osobiście,
wycofują się po konflikcie,

194
00:17:02,600 --> 00:17:07,640
reagują płaczem lub reagują
złością w sytuacjach stresowych.

195
00:17:09,200 --> 00:17:15,000
Czwarte, przeciążenia związane m.in.
z naszą sensoryką,

196
00:17:17,840 --> 00:17:24,120
z tym jak wpływają na nas bodźce,
zmęczenie

197
00:17:24,200 --> 00:17:31,080
i warunki festiwalowe. To może
powodować wycofywanie się z życia ekipy

198
00:17:31,160 --> 00:17:36,560
i unikanie kontaktów. Osoby,
które na początku świetnie

199
00:17:36,640 --> 00:17:43,000
współpracowały z czasem
mogą gdzieś nam znikać.

200
00:17:43,080 --> 00:17:48,760
Są osoby, które unikają tłumu,
hałasu, integracji, takie spotkania,

201
00:17:48,840 --> 00:17:55,080
gdzie jest cała grupa, cała ekipa mogą
być dla nich bardzo trudne. Są też osoby,

202
00:17:55,160 --> 00:18:01,440
które noszą na przykład przez cały czas
słuchawki albo patrzą w telefon podczas

203
00:18:01,520 --> 00:18:07,600
spotkań. To oczywiście możemy
zinterpretować jako ignorancję

204
00:18:07,680 --> 00:18:13,680
lub niegrzeczne zachowanie,
ale może to się wiązać z chęcią

205
00:18:13,760 --> 00:18:18,440
wyciszenia otoczenia,
wyregulowania się znaną,

206
00:18:18,520 --> 00:18:24,680
przyjazną muzyką albo osoby,
które mają trudności w skupieniu,

207
00:18:24,760 --> 00:18:31,200
paradoksalnie lepiej skupiają się,
jeżeli poświęcają uwagę dwóm rzeczom,

208
00:18:31,280 --> 00:18:37,760
czyli na przykład grając w gierkę
na telefonie o wiele lepiej rozumieją,

209
00:18:37,840 --> 00:18:43,440
co do nich mówimy. Zapominają
o jedzeniu i piciu i odpoczynku.

210
00:18:43,520 --> 00:18:49,040
Takie zapominanie o jedzeniu
i piciu może wynikać z nieuwagi,

211
00:18:49,120 --> 00:18:52,080
ale też może być skutkiem
zażywanych leków.

212
00:18:52,160 --> 00:18:55,280
Osoby wydają się zmęczone,
nieobecne, mówią,

213
00:18:55,360 --> 00:19:01,040
że nie ogarniają, reagują impulsywnie,
przestają wykonywać nawet proste zadania.

214
00:19:01,120 --> 00:19:06,160
Występują też problemy w obszarze
skupienia, decyzji i odpowiedzialności.

215
00:19:06,240 --> 00:19:11,600
Są osoby, które bardzo długo
analizują to, co mają do wykonania,

216
00:19:11,680 --> 00:19:17,240
boją się popełnić błąd,
potrzebują częstego potwierdzania decyzji,

217
00:19:17,320 --> 00:19:23,200
biorą na siebie zbyt dużo obowiązków,
albo tak skupiają się na jednym zadaniu,

218
00:19:23,280 --> 00:19:28,000
że zapominają o wszystkim innym,
nie zauważają upływu czasu,

219
00:19:28,080 --> 00:19:33,840
źle reagują na zmiany planów
lub bardzo ściśle trzymają się planów

220
00:19:33,920 --> 00:19:39,680
i zasad. Możemy się zastanawiać
skąd wynikają takie problemy,

221
00:19:39,760 --> 00:19:45,120
ale o wiele łatwiej skupić
się na rozwiązaniach.

222
00:19:45,200 --> 00:19:51,560
Warto dopytać te osoby
indywidualnie skąd wynika

223
00:19:51,640 --> 00:19:57,560
dana trudność, jak to możemy rozwiązać
w kontekście ich osobistych trudności,

224
00:19:57,640 --> 00:20:03,600
ale też w kontekście funkcjonowania grupy.
Myślę, że warto przyjąć takich siedem

225
00:20:03,680 --> 00:20:09,960
uniwersalnych zasad wspierania
swoich ekip na Slocie. Pierwsza to

226
00:20:12,880 --> 00:20:17,920
jasne określenie zasad działania
ekipy na samym początku.

227
00:20:18,000 --> 00:20:23,520
Wyznaczanie ról, odpowiedzialności,
tworzenie kontraktów,

228
00:20:23,600 --> 00:20:30,120
regulaminów i omawianie tego,
w jaki sposób zadania w trakcie Slotu

229
00:20:30,200 --> 00:20:36,360
będą wykonywane, a jeżeli następują
zmiany, to je komunikujmy na bieżąco,

230
00:20:36,440 --> 00:20:41,920
w sposób zrozumiały i nie zostawiajmy
takiego miejsca na domysły.

231
00:20:42,000 --> 00:20:47,200
Drugi pomysł to jest zapisywanie ustaleń,

232
00:20:47,280 --> 00:20:50,400
harmonogramów i zadań w widocznym miejscu

233
00:20:50,480 --> 00:20:56,280
i robienie podsumowań każdego spotkania
właśnie na grupie albo na jakiejś tablicy,

234
00:20:56,360 --> 00:21:01,320
którą mamy w swoich pomieszczeniach
umieszczoną. Tak aby osoby,

235
00:21:01,400 --> 00:21:07,600
które mają problem z zapamiętywaniem
albo z komunikacją werbalną,

236
00:21:07,680 --> 00:21:14,040
ze zrozumieniem, które wyłączają
się dość szybko z powodu braku

237
00:21:14,120 --> 00:21:20,160
skupienia, na przykład mogły
sobie podejść do takiej tablicy,

238
00:21:20,240 --> 00:21:25,480
przeczytać albo przeczytać
też na grupie WhatsAppowej

239
00:21:25,560 --> 00:21:32,200
czy jakiejś innej, co właściwie
wydarzyło się i co jest najważniejsze.

240
00:21:32,280 --> 00:21:36,720
Upewniaj się, że zadania i informacje
zostały przez kogoś zrozumiane.

241
00:21:36,800 --> 00:21:40,960
Zachęcaj do zadawania
pytań i daj taką możliwość,

242
00:21:41,040 --> 00:21:47,480
żeby można było zadać pytanie w trakcie,
a jeżeli ciebie to rozprasza,

243
00:21:47,560 --> 00:21:51,200
to powiedz jasno,
żeby zadawać takie pytania po spotkaniu.

244
00:21:52,400 --> 00:21:57,320
I daj też możliwość innych
kanałów komunikacji,

245
00:21:57,400 --> 00:22:02,360
czyli że można z takim pytaniem
na przykład do ciebie napisać

246
00:22:02,440 --> 00:22:08,440
albo zapisać je na tej tablicy. Warto,
i może się to przydać wszystkim, dzielić

247
00:22:08,520 --> 00:22:14,680
większe zadania na etapy i mniejsze kroki.
Dla wielu osób to,

248
00:22:14,760 --> 00:22:19,440
co robią na Slocie,
jest nowością i w ogóle praca,

249
00:22:19,520 --> 00:22:25,960
często praca w wolontariacie na Slocie
jest pierwszym takim doświadczeniem

250
00:22:26,040 --> 00:22:31,920
i ciężko tak od razu wyrobić sobie

251
00:22:32,000 --> 00:22:36,840
nawyki priorytetyzowania zadań

252
00:22:36,920 --> 00:22:42,920
czy właśnie dzielenia ich na etapy.
Nie wszystko też rozumiemy,

253
00:22:43,000 --> 00:22:48,960
nie rozumiemy na czym polegają dane
zadania, znaczy nasi wolontariusze,

254
00:22:49,040 --> 00:22:55,600
a dla nas może to się wydawać absolutnie
oczywiste, bo robimy to nie pierwszy raz,

255
00:22:55,680 --> 00:23:01,040
wykonujemy to na przykład od wielu,
wielu lat. Nie liczmy na to,

256
00:23:01,120 --> 00:23:05,600
że ktoś zrozumie wszystko,
co do niego mówimy

257
00:23:09,720 --> 00:23:16,320
i pomóżmy mu ogarnąć to krok po kroku.
Oczywiście nie zawsze na to mamy czas,

258
00:23:16,400 --> 00:23:22,240
ale o tym później. Dbajmy o relacje
w swojej ekipie, o integrację,

259
00:23:22,320 --> 00:23:27,840
o takie spotkania na początku,
gdzie możemy lepiej się poznać,

260
00:23:27,920 --> 00:23:34,040
ale też o spotkania w trakcie
lub po naszej pracy, na których możemy

261
00:23:34,120 --> 00:23:40,160
podsumować to, co się
wydarzyło w trakcie Slotu,

262
00:23:40,240 --> 00:23:46,080
i o świętowanie sukcesów,
o czym będzie jeszcze jeden warsztat.

263
00:23:46,160 --> 00:23:51,640
I szanujmy granice innych osób
i zachęcajmy do odpoczynku.

264
00:23:51,720 --> 00:23:55,360
Udzielajmy pozytywnej informacji zwrotnej.

265
00:23:56,200 --> 00:24:02,040
Dbajmy o to, żeby
podkreślać te mocne strony.

266
00:24:02,120 --> 00:24:06,920
Dbajmy o to, żeby powiedzieć komuś,
że zrobił dobrą robotę,

267
00:24:07,000 --> 00:24:12,200
ale pamiętajmy też, żeby nie promować
pracy ponad siły, przekraczania siebie.

268
00:24:12,280 --> 00:24:18,360
No i siódma nasza zasada,
ta najważniejsza, która,

269
00:24:18,440 --> 00:24:24,680
myślę, rozwiąże najwięcej
naszych problemów i zagadek,

270
00:24:24,760 --> 00:24:31,400
czyli zawsze zakładaj dobre intencje
u innych osób i w sumie u siebie też. [lekki śmiech]

271
00:24:31,480 --> 00:24:35,120
Różnice między nami i

272
00:24:37,400 --> 00:24:41,760
zachowania, o których mówiłam,
mogą być jednocześnie wyzwaniem,

273
00:24:41,840 --> 00:24:46,200
ale mogą być też zasobami.
Na przykład taka osoba, która zadaje

274
00:24:46,280 --> 00:24:51,640
bardzo dużo pytań, tak naprawdę może
mieć świetną dbałość o szczegóły,

275
00:24:52,600 --> 00:24:59,280
ale też, zbierając dużo danych,
wymyślać i proponować w naszej

276
00:24:59,360 --> 00:25:04,360
ekipie nieszablonowe rozwiązania,
szczególnie w sytuacjach trudnych,

277
00:25:04,440 --> 00:25:09,480
kryzysowych. Osoby, które są w jakiś
sposób uparte, nie lubią zmian –

278
00:25:09,560 --> 00:25:15,640
tak naprawdę możemy wykorzystać ich
konsekwencję i dać im te zadania,

279
00:25:15,720 --> 00:25:21,120
które są odpowiedzialne
i wymagają ukończenia.

280
00:25:22,680 --> 00:25:25,120
Osoby, które potrzebują planu,

281
00:25:25,920 --> 00:25:30,960
prawdopodobnie mają dość dobrą
organizację i właśnie kończą zadania.

282
00:25:31,840 --> 00:25:36,320
Osoby,
które nadmiernie analizują sytuacje,

283
00:25:36,400 --> 00:25:39,120
problemy, dopytują, po prostu myślą [lekki śmiech]

284
00:25:44,080 --> 00:25:50,160
za dużo, tak naprawdę widzą więcej
i mogą dostrzegać ryzyko tam,

285
00:25:50,240 --> 00:25:56,080
gdzie my tego nie widzimy,
i zapobiegać różnego rodzaju katastrofom,

286
00:25:56,160 --> 00:26:00,720
szczególnie jeżeli działamy szybko,
intensywnie i pod presją czasu.

287
00:26:01,880 --> 00:26:07,400
Osoby bezpośrednie, te,
które nie komunikują się w sposób

288
00:26:07,480 --> 00:26:13,720
zawoalowany albo właśnie nie
używają zwrotów grzecznościowych,

289
00:26:13,800 --> 00:26:20,000
tak naprawdę możemy docenić za szczerą
i jasną komunikację i być pewni,

290
00:26:20,080 --> 00:26:23,320
że po prostu powiedzą nam, jak jest,

291
00:26:23,400 --> 00:26:29,440
nawet jeżeli to jest trudna informacja
zwrotna. Potrzeba samotności

292
00:26:29,520 --> 00:26:35,240
być może jest również związana z dużą

293
00:26:35,320 --> 00:26:39,000
samodzielnością i samoodpowiedzialnością

294
00:26:40,040 --> 00:26:47,040
i to również może się przydać w naszej
ekipie. I na koniec miały być dobre rady,

295
00:26:47,120 --> 00:26:53,360
więc pamiętajmy o tej
złotej zasadzie samolotowej,

296
00:26:53,440 --> 00:26:57,520
czyli że najpierw zakładamy
maseczkę sobie, a potem innym,

297
00:26:57,600 --> 00:27:02,280
czyli dbajmy przede wszystkim o siebie,
o nasze dobre samopoczucie,

298
00:27:02,360 --> 00:27:08,640
bo wtedy będziemy mogli lepiej
pomagać osobom, za które odpowiadamy.

299
00:27:08,720 --> 00:27:14,640
Czyli jedz, pij, śpij,
dbaj o swój odpoczynek.

300
00:27:14,720 --> 00:27:19,040
Ale też delegujmy zadania,
nie jesteśmy w tym wszystkim sami,

301
00:27:19,120 --> 00:27:23,800
możemy rozdzielać zadania między
wolontariuszy, wolontariuszki,

302
00:27:23,880 --> 00:27:28,000
ale też przecież mamy zawsze kogoś

303
00:27:31,400 --> 00:27:33,800
wokół siebie, osoby bliskie,

304
00:27:33,880 --> 00:27:39,000
mamy swoich asystentów i asystentki
i korzystaj ze wsparcia

305
00:27:39,080 --> 00:27:45,920
właśnie tych osób bliskich, przyjaciół,
znajomych, osób, z którymi współpracujemy,

306
00:27:46,000 --> 00:27:50,640
ale też na Slocie
w sytuacjach trudniejszych

307
00:27:50,720 --> 00:27:57,160
możesz szukać wsparcia u
koordynatorki wolontariatu

308
00:27:57,240 --> 00:28:03,120
czy w ekipie dostępności,
w psychologicznym helpdesku,

309
00:28:03,200 --> 00:28:09,880
czyli w punkcie wsparcia psychologicznego,
a także w punkcie medycznym. To chyba

310
00:28:09,960 --> 00:28:16,160
na tyle w tę upalną pogodę i myślę,
że możemy przejść do rozmowy, zadawania

311
00:28:16,240 --> 00:28:22,080
pytań i jeżeli będziecie mieć ochotę,
to możemy zrobić małe ćwiczenie. Dzięki.